دره گاهان

گاه درزبان پارسي قديم بمعني شادي ودره گاهان يا دره شاديها،دره ايست كه درزمانهاي دورمردمان بدانجا رفته و جشنهاومراسمات خودرادرآن برپاميداشتند.اين دره كه به گفته كساني به دليل چرانيدن و نگه داشتن گاو در آن به نام دره گاوون نيزخوانده ميشودهم اكنون درنقشه هاوتابلوها به نام دره گاهان بوده ودرگويش محلي دره گوهون گفته ميشود.

این دره به فاصله ۵ کیلومتری شهرستان تفت و ۲۵ کیلومتری شهریزددراستان کویری یزد به ارتفاع ۱۹۷۵ متر ازسطح دریاومختصات جغرافیایی ۳۱.۴۱.۱۹.۴۳ شمالی و۵۴.۰۸۰۵۲.۱۶ شرقی واقع میباشد.سنگهای این دره بیشتر از نوع آهکی و رسوبی بوده بطوری که در بعضی قسمتها میتوان بوفور فسیلهایی رااز گونه های مختلف یافت.

دره گاهان خود شامل چندين دره فرعي بوده كه همگي جزء دره هاي شمالي و پايين دستي شير كوه از رشته مركزي ايران ميباشند.

دره اصلي و دره هاي فرعي بجز يكي از آنها همگي داراي چشمه هاي متعدد كه در تمام فصول سال جاري ميباشندو علاوه بر آنها چشمه ها وآبراههاي فصلي نيز درآنها جريان دارد.

اين دره داراي يك محوطه باستاني به نام قلعه پهلوان بادي  است كه بر بلنداي صخره اي عظيم و سترگ در ساليان دور مامن شخصي به همين نام بوده كه افسانه هاي زيادي در مورد آن بر زبانها جاريست .آثار و بقاياي آن را ميتوان بر فراز صخره مشاهده نمود.

دره گاهان بجز در چند دره فرعي آنهم بصورت محدود، طبيعت گياهي و جانوري خاصي ندارد هر چند آبشارهاي فصلي زيادي كه داراي اشكال بسيار جالب و ديدني كه بلندترين آنها حتي به 70 متر هم مي رسد در آن وجود دارد ولي آنچه كه اين دره را  متمايز ميسازد شكل بسيار بديع ومنحصر به فرد سنگها ، ديواره ها و طرز قرار گرفتن آنهاست كه از اين نظر آن را در شمار منا طق بسيار مساعدسنگنوردي دراشكال مختلف آن قرار ميدهد بطوري كه محال است چشم سنگنوردي به اين منطقه و اين دره افتاده باشد و او براي كار بر روي سنگهاي آن روز شماري نكرده و نقشه ها نكشد .

دره گاهان از يك دره اصلي و تعداد زيادي دره فرعي تشكيل شده كه توسط آبهاي جاري از دامنه هاي شيركوه طي قرنها وهزاره ها به صورت كنوني درآمده اند.